امام علی در آینه تاریخ

پیشنهاد کتاب/ «انسان آسمان»؛ امام موسی صدر؛ موسسه فرهنگی امام موسی صدر

امام علی در آینه تاریخ

مریم خسروجردی؛ 9 اردی بهشت 1395

«انسان آسمان»
نویسنده: امام موسی صدر
ناشر: موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، چاپ اول ۱۳۹۴
۲۳۹ صفحه، ۱۲۰۰۰ تومان

شما میتوانید کتاب «انسان آسمان» را تا یک هفته پس از معرفی با ۱۰ درصد تخفیف از فروشگاه اینترنتی شهر کتاب آنلاین خرید کنید.

****

در مقاطع مختلف تاریخ، اندیشمندان و علما با رویکردهای مختلف دربارۀ حضرت علی گفتهاند و نوشتهاند. اگر بخواهیم آنچه علما دربارۀ خصوصیات اخلاقی، روش و منش حکومتی، همراهی ایشان با رسول الله (ص) و ... را جمع آوری کنیم، هزاران هزار صفحه خواهد شد.

امام موسی صدر نیز از جملۀ علما و اندیشمندانی است که در موقعیتهای مقتضی از سیرۀ امیرالمؤمنین غافل نبوده است. مجموعۀ سخنرانیها و نوشتههای وی دربارۀ امیرالمؤمنین در کتاب «انسان آسمان» گرد آمده است. این گفتارهای سیزدهگانه در سه مناسبت میلاد و شهادت امیرالمؤمنین و واقعۀ غدیر خم گفته و نوشته شده است. کتاب با «علی علیهالسلام در چند سطر» آغاز میشود که ناشر تصویر دستنوشتۀ ایشان را نیز به پیوست کتاب آورده است. آخرین مطلب کتاب هم مقدمۀ امام موسی صدر است بر کتاب «معنی حدیث غدیر» نوشتۀ سید مرتضی خسروشاهی با عنوان «پیشینۀ غدیر» که به تفصیل به ذکر منابع و مآخذ این حدیث شریف پرداخته است. ویژگیهای بازر شخصیت امیرالمؤمنین، معنا و مفهوم امام و مأموم، تناقضهای رفتاری امام علی، واقعۀ غدیر خم، شیوۀ حکومتی امام علی و ویژگیهای حاکم اسلامی، ایمان امام علی، جامعۀ صالح و سکولاریسم از جمله موضوعاتی است که امام موسی صدر بدانها پرداخته است.

باید توجه داشت که این کتاب ناظر به تاریخ زندگی حضرت علی نیست، بلکه هدف امام صدر در این سخنرانیها مسائل تربیتی و انسانسازی است. در واقع، امام صدر با مراجعه به زندگی امام علی میکوشد تا رهآوردی برای انسان امروز به ارمغان بیاورد. از همین روست که میلاد و شهادت امام علی برای او یکسان است: «سالروز میلاد امام همان سالروز شهادت ایشان و سالروز شهادتشان، به مانند مناسبت ولادت ایشان است. تولد و شهادت هر دو برای خدمت به خدا و مردم بود.»

و گاه دردمندانه بر مخاطب خود نهیب میزند: «فرض کنیم یک نفر میخواهد علی را بشناسد. میخواهد پیروان علی، مأمومین علی، دنبالهروهای علی، شیعیان علی را بشناسد، تا علی را بشناسد. چه میبیند؟ آیا علم میبیند؟ آیا تقوا میبیند؟ آیا علاقه به یتیمی که در علی بود، میبیند؟ آیا خدمت به مردمی میبیند که در علی میدید؟ آیا شجاعت و صراحتی میبیند که در علی(ع) میدید؟ به هوش باش، چگونه میخواهی علی را بشناسانی؟ آیا شجاعت و صراحتی را میبیند که در علی بود؟»

چیزی که به وضوح به چشم میآید، این است که هدف امام صدر در این گفتارها برانگیختن شعور، و نه شور افراد است. شاید بتوان وجه تمایز این کتاب را با سایر کتابهای موجود دربارۀ امیرالمومنین، در این دانست که امام صدر وضعیت دوران امیرالمومنین را با دنیای کنونی تطبیق داده و ایشان را الگویی برای تمام جوامع و حکومتها معرفی میکند و تمامی همت و سعی خود را به کار میگیرد که امیرالمؤمنین محبوس در تاریخ نشود و امام تمام عصرها و نسلها باشد. او در این خصوص مخاطب خود را اینگونه هشدار میدهد: «کاری که ما میکنیم، این است که امام را باعظمت جلوه میدهیم، سپس او را مانند کالاهای لوکس و دکوری به نمایش میگذاریم و به وجودش افتخار میکنیم.»